W ostatnich dniach wokół przyszłości zabytkowego Dworku Emila Zegadłowicza zrobiło się głośno. Towarzystwo Miłośników Ziemi Wadowickiej sprzeciwia się możliwości przejścia obiektu w prywatne ręce i proponuje urządzenie w nim inkluzywnego centrum kultury. W mediach pojawiły się z kolei informacje o zainteresowaniu nieruchomością ze strony potencjalnych inwestorów.
Na początek najważniejszy fakt
Dworek Zegadłowicza nie został sprzedany. Nieruchomość należy do Skarbu Państwa, a Starosta Wadowicki gospodaruje nią, wykonując zadanie z zakresu administracji rządowej. Według Sebastian Mlak – Członek Zarządu Powiatu Wadowickiego do Starostwa Powiat Wadowicki zgłosiło się dwóch potencjalnych inwestorów. Uruchomiono więc przewidzianą prawem procedurę, a sprawa została skierowana do Wojewody Małopolskiego, Małopolski Urząd Wojewódzki
Zespół dworski jest wpisany do rejestru zabytków. Ochroną objęte są nie tylko sam dwór, lecz także jego historyczne otoczenie. Oznacza to, że również ewentualny prywatny właściciel musiałby respektować wymagania konserwatorskie.
TMZW sprzeciwia się możliwości sprzedaży i proponuje stworzenie w kompleksie inkluzywnego centrum kultury. Prezes Towarzystwa Alfred Karelus rozmawiał w tej sprawie z wicewojewodą Elżbieta Achinger oraz małopolską wojewódzką konserwator zabytków Katarzyną Urbańską. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Krakowie
Organizacja widzi w dawnej wozowni miejsce na warsztaty, wystawy, spotkania literackie i działalność senioralną, a w parku – przestrzeń dla plenerów i zajęć międzypokoleniowych.
Do dyskusji włączył się również poseł Filip Kaczyński. W opublikowanym materiale sprzeciwił się ewentualnej sprzedaży obiektu w prywatne ręce i zaapelował do Ministerstwa Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego o wsparcie finansowe dalszej renowacji.
Istotnym elementem sporu są pieniądze.
W ostatnim czasie wykonano odwodnienie, izolację fundamentów i zabezpieczenie ścian przed wilgocią. Według radnego Sebastiana Mlaka wartość prac wyniosła około 750 tys. zł, a zdecydowana większość środków pochodziła z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków. Nie była to jednak kompleksowa rewitalizacja całego założenia.
TMZW wiąże możliwość sprzedaży z planami budowy nowej siedziby Starostwa
Radny Mlak temu zaprzecza: podkreśla, że nie ma decyzji o przeznaczeniu środków z ewentualnej sprzedaży na tę inwestycję. Co więcej, ponieważ właścicielem jest Skarb Państwa, Powiat nie otrzymałby całej ceny sprzedaży – art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje dla powiatu 25% takich wpływów.
Krótko o historii
Sam dwór ma genezę XVIII-wieczną, a swój późnoklasycystyczny charakter uzyskał w XIX wieku. W 1876 r. posiadłość kupił Tytus Zegadłowicz. Później Gorzeń stał się domem jego syna Emila – poety, prozaika i dramaturga – oraz ważnym miejscem życia artystycznego związanego z grupą „Czartak”.
W 2017 r. zbiory dawnego muzeum trafiły do Muzeum Miejskiego w Suchej Beskidzkiej. Było to 812 obiektów: dzieła sztuki, meble, rzemiosło artystyczne, literatura i fotografie. Fundacja „Czartak” tłumaczyła wówczas, że nie była w stanie finansować ich właściwej konserwacji i utrzymania.
Obecnie dworek stoi pusty, natomiast część dawnej wozowni jest wykorzystywana przez TMZW do działalności kulturalnej. Przyszłość całego zespołu pozostaje otwarta i właśnie teraz ważą się możliwe scenariusze jego dalszego funkcjonowania.
Fot.: Wikimedia Commons
Źródła:
* Narodowy Instytut Dziedzictwa – karta zabytku „Gorzeń Górny – dwór, ob. Muzeum Emila Zegadłowicza”: [https://zabytek.pl/pl/obiekty/gorzen-gorny-dwor-ob-muzeum-emila-zegadlowicza](https://zabytek.pl/pl/obiekty/gorzen-gorny-dwor-ob-muzeum-emila-zegadlowicza)
* WadowiceOnline.pl – „Co dalej z Dworkiem Zegadłowicza? TMZW chce zachowania obiektu w rękach publicznych”: [https://wadowiceonline.pl/kultura/34720-co-dalej-z-dworkiem-zegadlowicza-tmzw-chce-zachowania-obiektu-w-rekach-publicznych](https://wadowiceonline.pl/kultura/34720-co-dalej-z-dworkiem-zegadlowicza-tmzw-chce-zachowania-obiektu-w-rekach-publicznych)
* WadowiceOnline.pl – materiały dotyczące historii Muzeum Emila Zegadłowicza i przekazania zbiorów do Suchej Beskidzkiej: [https://wadowiceonline.pl/kultura/11277-tak-wygladalo-50-lecie-muzeum-emila-zegadlowicza-wideo](https://wadowiceonline.pl/kultura/11277-tak-wygladalo-50-lecie-muzeum-emila-zegadlowicza-wideo)
* Rejestr zabytków nieruchomych województwa małopolskiego – Narodowy Instytut Dziedzictwa.
* Publiczne stanowisko Sebastiana Mlaka, członka Zarządu Powiatu Wadowickiego, dotyczące sytuacji prawnej dworku i możliwych scenariuszy jego przyszłości.
* Publiczna wypowiedź posła Filipa Kaczyńskiego dotycząca sprzeciwu wobec sprzedaży dworku oraz apelu do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego o wsparcie finansowe.
* Stanowisko Towarzystwa Miłośników Ziemi Wadowickiej dotyczące zachowania dworku w domenie publicznej i utworzenia w nim inkluzywnego centrum kultury.
