KOMINUKAT Komitetu Ochrony Zabytków i Dóbr Kultury vs. stanowiska Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczącego uchylenia decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wpisie do rejestru zabytków budynku dawnego Hotelu Forum przy ul. Konopnickiej 28 w Krakowie.
W dniu 20 kwietnia 2026 r. Komitet Ochrony Zabytków i Dóbr Kultury złożył petycję skierowaną do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczącą utrzymania w mocy decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 10 października 2025 r. wpisującą do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego budynek dawnego Hotelu Forum przy ul. Konopnickiej 28 w Krakowie.
W dniu dzisiejszym Komitet otrzymał odpowiedź. W piśmie znak DOZ-OAiK.050.3.2026.UB z dnia 25 maja 2026 r., Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego poinformowało, iż decyzją MKIDN z dnia 13 maja 2026 r., uchylona została w całości decyzja o wpisie do rejestru zabytków oraz przekazana została do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zgodnie z treścią pisma, podstawą uchylenia miały być kwestie proceduralne, dotyczące m.in. niewystarczającego ustalenia stanu faktycznego oraz niejednoznacznego określenia zakresu ochrony konserwatorskiej. W związku z powyższym, MKiDN stoi na stanowisku iż utrzymanie w mocy decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 10 października 2025 r. nie znajduje uzasadnienia, natomiast sama petycja uznana została za bezzasadną.
Jednocześnie podkreślić należy, iż MKIDN w treści pisma wskazuje, iż organy ochrony zabytków są zobowiązane do ochrony dziedzictwa narodowego oraz zapewnienia trwałego zachowania zabytków i ich wartości. W ocenie Komitetu dawny Hotel Forum, projektu Janusza Ingardena, pozostaje jednym z najważniejszych przykładów architektury późnego modernizmu i brutalizmu w Polsce, a także obiektem o niepodważalnej wartości historycznej, artystycznej i naukowej.
Architektura modernistyczna jest dziś jednym z najbardziej zagrożonych elementów naszego dziedzictwa kulturowego. Przez lata obiekty te były niedoceniane, mimo że stanowią ważne świadectwo historii, przemian społecznych, technologicznych a także rozwoju myśli architektonicznej XX wieku. Dawny Hotel Forum to przykład architektury późnego modernizmu z cechami brutalizmu, a jego wartość jest niepodważalna. Rozpoznawalny jest w skali nie tylko Krakowa ale i całej Polski. Żelbetowa, modernistyczna, szczera i pełna charakteru forma architektoniczna nie pozwala na jej zignorowanie, na długo zapadając w pamięć. Ochrona takich realizacji nie powinna być traktowana jako przeszkoda, lecz jako wyraz odpowiedzialności za zachowanie różnorodności naszego dziedzictwa. Utrata tej architektury jest nieodwracalna, dlatego też wymaga świadomej, konsekwentnej i pełnej ochrony konserwatorskiej. – mówi Paulina Karpik, specjalistka w zakresie ochrony dóbr kultury, pełnomocnik Komitetu ds. kontaktów z wojewódzkimi urzędami ochrony zabytków.
Zapewniamy, iż Komitet Ochrony Zabytków i Dóbr Kultury będzie nadal monitorował przebieg postępowania oraz rozważy kolejne kroki na rzecz skutecznej ochrony budynku dawnego Hotelu Forum. Uważamy, że obiekt ten bezsprzecznie zasługuje na ochronę prawną, adekwatną dla jego znaczenia dla dziedzictwa architektonicznego, konieczne jest zatem objęcie go ochroną konserwatorską poprzez indywidualny wpis do rejestru zabytków.
Będziemy informowali o dalszych etapach sprawy.
